Γρεβενά

Aγιογραφία

 Στο παλαιό χωριό, 4χλμ νότια του σημερινού χωριού Σαμαρίνα, συναντάμε μέσα στο δάσος το μοναστήρι της Αγ. Παρασκευής (1713), βυζαντινού ρυθμού, το εσωτερικό του οποίου είναι κατάγραφο με τοιχογραφίες ντόπιων αγιογράφων. Εδώ λειτουργούσε σχολή αγιογραφίας. Το μοναστήρι πρόσφερε πολλά στη διάρκεια της τουρκοκρατίας ,υπήρξε κέντρο κλεφτών και αρματολών.Στην ίδια περιοχή βρίσκεται και ο ναός της Μεταμόρφωσης του Σωτήρα (1813), επίσης από ντόπιους αγιογράφους.Χαρακτηριστικό του ναού είναι το πεύκο που βρίσκεται πάνω από το ιερό και που οι ρίζες του δεν είναι ορατές.2

Η εκκλησία του Αγίου Αθανασίου βρίσκεται εντός του χωριού, χτίστηκε το 1840 και διαθέτει αξιόλογο τέμπλο καθώς και παλιές εικόνες.Αρχικά είχε χτισθεί μέσα στη γη από το φόβο των αλλόθρησκων Τούρκων και Αλβανών. Το 1760 αφαιρέθηκαν τα γύρω χώματα και ο ναός μετατράπηκε σε ημιυπόγειος, όπως είναι σήμερα. Δρόμοι της τοιχοποιίας και πέτρες στον τοίχο του Ιερού Βήματος μεταφέρθηκαν από την ομώνυμη εκκλησία του οικισμού «Μπίγκα». Ολα αυτά αναφέρονται σε λίθινη επιγραφή στο υπέρθυρο του ναού. Η αγιογράφηση έγινε το 1767, καταστράφηκε όμως αργότερα. Στην πίσω πλευρά της εκκλησίας υπάρχει κοιμητήριο. Επί Τουρκοκρατίας, οι Σμιξιώτες λειτούργησαν κρυφό σχολείο στον Αγιο Αθανάσιο, όπου από την άνοιξη ώς το φθινόπωρο τα Σμιξιωτόπουλα μάθαιναν γραφή και ανάγνωση.

Αξιόλογες παλιές εικόνες του 18ου αιώνα σώζονται στην εκκλησία του Προφήτη Ηλία που χτίστηκε το 1795.

Το 1819 ανακατασκευάστηκε ο ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Μεγάλη Παναγία). Η εκκλησία έχει ξυλόγλυπτο τέμπλο και εξαιρετικές τοιχογραφίες από ντόπιους τεχνίτες .

Ο ναός του Αγίου Νικολάου στην Σμίξη έχει ιστορικό ενδιαφέρον. Χτίστηκε το 1750 και αγιογραφήθηκε το 1810, όπως αναγράφεται σε λίθινη επιγραφή στο υπέρθυρο της κυρίας εισόδου. Από παρόμοια λίθινη επιγραφή πληροφορούμαστε πως το καμπαναριό χτίστηκε το 1887. Ο ναός κάηκε ολοσχερώς στις 29 Μαΐου του 1889 χάνοντας το ξυλόγλυπτο τέμπλο του και τον γυναικωνίτη με το ξύλινο καφασωτό που ξεχώριζε. Μετά δύο χρόνια ξαναχτίστηκε στο ρυθμό της βασιλικής, όπως ήταν και πριν. Σύμφωνα με προφορικές διηγήσεις, ο Αγιος Νικόλαος έσωσε πολλές φορές τη Σμίξη από διάφορες ασθένειες και ολοκληρωτικές καταστροφές από τους Τούρκους.

 

mousas1