Καστοριά

Αγιογραφία

agiografy1 smallΑπό την πρώιμη βυζαντινή περίοδο μέχρι την αρχή της τουρκοκρατίας, η πόλη της Καστοριάς είχε μια αδιάκοπη καλλιτεχνική παραγωγή υψηλής ποιότητας. Η έντονη οικοδομική δραστηριότητα της περιόδου έφερε και την παράλληλη άνθηση της τέχνης της αγιογραφίας, όπως αυτή εκφράστηκε μέσα από τοιχογραφίες και φορητές εικόνες.

Δεν είναι υπερβολή να πει κανείς ότι αρκεί μια περιήγηση στους ναούς της περιοχής για να αποκτήσει μια εικόνα των διαφορετικών εκφράσεων του συνόλου της βυζαντινής τέχνης.

Η τεχνοτροπική ομοιότητα των τοιχογραφιών του 10ου αιώνα, στους ναούς του Αγίου Στεφάνου και του Ταξιάρχη Μητροπόλεως, δηλώνει την επαφή των εργαστηρίων της πόλης με άλλα καλλιτεχνικά κέντρα, όπως της Καππαδοκίας και βεβαίως της Κωνσταντινουπόλεως.

Τα δείγματα της ζωγραφικής του 12ου αιώνα διακρίνονται για την εκφραστικότητα των προσώπων, την επιβλητικότητα και τη δυναμική των μορφών. Τα γεμάτα ένταση πρόσωπα αποτελούν μια καινοτομία στην απόδοση της ανθρώπινης μορφής και μια σημαντική στιγμή της Βυζαντινής τέχνης.

agiografy2 smallΗ πληθώρα των έργων αυτής της περιόδου και η εξαιρετική ποιότητά τους, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η Καστοριά αποτελεί ένα σημαντικό πολιτιστικό κέντρο. Οι Άγιοι Ανάργυροι και ο Άγιος Νικόλαος του Κασνίτζη είναι οι ναοί όπου μπορεί ο επισκέπτης να δει χαρακτηριστικά δείγματα της υψηλής τέχνης που αναπτύχθηκε τον 12ο αιώνα.

Ο 13ος αιώνας έδωσε δείγματα μιας συντηρητικής τέχνης, που προσπαθεί να μιμηθεί τα σπουδαία έργα της προηγούμενης περιόδου. Στο τέλος του αιώνα οι αγιογράφοι δίνουν έμφαση στην απόδοση του όγκου των μορφών, όπως μπορεί κανείς να δει στις τοιχογραφίες της Παναγίας Κουμπελίδικης.

Έντονη είναι και η καλλιτεχνική δραστηριότητα του 14ου αιώνα. Στους εννέα ναούς που οικοδομούνται την εποχή αυτή στην πόλη παρατηρείται μια επανάληψη των εκφραστικών μέσων στη ζωγραφική.